Ważne — termin na działanie
Oświadczenie o sankcji kredytu darmowego możesz złożyć tylko do roku od spłaty kredytu. Jeśli spłaciłeś kredyt w 2025 r., czas biegnie. Po upływie terminu roszczenie wygasa bezpowrotnie.
Co dokładnie orzekł TSUE?
23 kwietnia 2026 r. o godz. 9:30 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24. Sprawa zaczęła się w Sądzie Rejonowym we Włodawie, gdzie sędzia Marzena Gawlińska-Dudzik skierowała dwa pytania prejudycjalne do Luksemburga. W centrum sporu był kredyt konsumencki na 150 000 zł zaciągnięty w 2022 roku w banku Pekao S.A. Klient faktycznie otrzymał tylko 133 214,92 zł, ponieważ resztę pochłonęły prowizja i ubezpieczenie. Bank naliczał jednak odsetki od pełnych 150 000 zł.
TSUE orzekł jednoznacznie: takie postępowanie narusza prawo europejskie. Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, nie od prowizji, nie od składki ubezpieczeniowej, nie od żadnych innych kosztów doliczone do kapitału.
Jak działał mechanizm zawyżania?
W typowej umowie kredytu konsumenckiego znajdowały się dwie różne kwoty, które dla przeciętnego klienta wyglądały podobnie. Pierwsza, kwota udzielonego kredytu, to liczba widniejąca dużym drukiem na pierwszej stronie umowy. Druga, całkowita kwota kredytu, to pieniądze faktycznie wypłacone na konto klienta.
Różnicę stanowiły koszty: prowizja za udzielenie kredytu, składka ubezpieczeniowa, opłata przygotowawcza. Bank doliczał je do kapitału i od tak zawyżonej kwoty naliczał odsetki przez cały okres spłaty. Konsument płacił więc odsetki od pieniędzy, których nigdy nie widział.
Kogo dotyczy wyrok?
Sprawa C-744/24 dotyczyła bezpośrednio jednej umowy z Pekao S.A., ale wykładnia TSUE ma charakter systemowy i wiąże wszystkie sądy w Polsce w analogicznych sprawach. Praktyka doliczania kosztów do kapitału i naliczania od nich odsetek była w Polsce regułą, nie wyjątkiem.
| Typ kredytu | Typowy problem | Objęty wyrokiem? |
|---|---|---|
| Kredyt gotówkowy | Prowizja i ubezpieczenie wliczone do kapitału | TAK ✓ |
| Pożyczka ratalna | Opłata przygotowawcza doliczona do kwoty | TAK ✓ |
| Kredyt samochodowy | Ubezpieczenie GAP lub AC skredytowane | TAK ✓ |
| Pożyczka konsolidacyjna | Prowizja za udzielenie wliczona do kwoty | TAK ✓ |
| Kredyt hipoteczny | Inny reżim prawny — dyrektywa 2014/17/UE | NIE ✗ |
Prosty test — czy mój kredyt jest objęty wyrokiem?
Wejdź do umowy kredytowej i znajdź dwie liczby: „kwota udzielonego kredytu" i „całkowita kwota kredytu". Jeśli pierwsza jest wyższa od drugiej, bank naliczał odsetki od pieniędzy, których nie dostałeś. To podstawa do sankcji kredytu darmowego.
Co konkretnie zyskujesz dzięki SKD?
Sankcja kredytu darmowego to jeden z najsilniejszych instrumentów ochrony konsumenta w polskim prawie. Po skutecznym złożeniu oświadczenia o SKD kredyt staje się de facto bezpłatny — spłacasz wyłącznie pożyczony kapitał w pierwotnie ustalonych ratach.
- zwrot wszystkich zapłaconych dotychczas odsetek
- zwrot prowizji i pozaodsetkowych kosztów kredytu
- brak obowiązku płacenia dalszych odsetek i opłat
- prawo do spłaty kredytu w pierwotnym harmonogramie bez dodatkowych kosztów
W praktyce dla kredytu gotówkowego na 50 000 zł zaciągniętego na 5 lat, SKD oznacza oszczędność lub zwrot rzędu 10 000–25 000 zł, zależnie od wysokości prowizji, oprocentowania i etapu spłaty.
Co dalej — kolejne wyroki na horyzoncie
Sprawa C-744/24 to nie koniec. Kolejnym ważnym kamieniem milowym będzie opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-831/24, spodziewana 11 czerwca 2026 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku zapytał Trybunał, czy sąd ma obowiązek z urzędu badać naruszenia uzasadniające sankcję, nawet jeśli konsument ich nie wskazał. Pozytywna odpowiedź fundamentalnie zmieniłaby logikę procesów o SKD i znacząco ułatwiła dochodzenie roszczeń.
⏰ Termin — działaj zanim będzie za późno
Prawo do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego wygasa rok od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim). Jeśli spłaciłeś kredyt w 2024 lub 2025 roku, czas biegnie. Bezpłatna analiza Twojej umowy nie zajmuje więcej niż 24 godziny.